Een methode voor studievaardigheden zoeken

Als u op een school werkt en op zoek bent naar een methode voor studievaardigheden, wilt u natuurlijk het beste materiaal vinden. Maar wat zijn nu de beste methodes? Als onafhankelijk adviseur heb ik me verdiept in enkele methodes. Die wil ik graag met u bespreken. Wellicht kunnen mijn bevindingen u helpen om een keuze te maken.

 

Niet veel aanbod

Momenteel is er weinig aanbod op het gebied van methodes die studievaardigheden aanbieden. Uiteraard worden studievaardigheden geïntegreerd in vakken als rekenen en taal. Denk aan schema’s, grafieken, reisbeschrijvingen en het lezen van handleidingen of tabellen. Veel methodes die zich richten op puur en alleen studievaardigheden, zijn er nog niet.

De enige serieuze aanbieder van een lesmethode voor het basisonderwijs is uitgeverij Delubas. Zij hebben twee methodes ontwikkeld: Blits en Zip!

Het zijn beide frisse methodes, waar goed over nagedacht is en waarbij de vaardigheden van kinderen op een prettige manier worden geoefend en getraind.

Los van Blits! en Zip! is er ook de ‘methode’ Informatieverwerking. Dit zijn oudere boekjes, die nog steeds herdrukt worden.

 

Blits als methode voor studievaardighedenStudievaardigheden trainen met Blits!

Wie een boek van Blits! in handen krijgt, heeft al direct zin om aan de slag te gaan met deze methode. Het zijn groene, frisse boeken met een mooie kaft. De lessen zijn zorgvuldig opgebouwd en in de kantlijn is een leerkrachtbeschrijving te vinden.

In de methode zijn sporen te vinden van het Directe Instructiemodel (dat door veel scholen in deze of een gedetailleerdere vorm wordt gebruikt om taallessen te geven). De leerkracht kan het lesdoel benoemen en vervolgens stapsgewijs de methode doorlopen.

Iedere lessenreeks bestaat uit een instructietekst, waarin heldere voorbeelden worden gegeven van hetgeen geleerd moet worden. Daarna kunnen de kinderen oefenen in het werkschrift. Niet alleen beantwoorden ze vragen over wat ze geleerd hebben (bijvoorbeeld ‘Wat is een grafiek?’), maar ook passen ze hun vaardigheden direct toe in de praktijk. Ze maken zelf schema’s en grafieken, tabellen of tekenen kaarten en plattegronden.

De methode Blits! voorziet in een doorgaande leerlijn vanaf groep 5. De toetsen in Blits bestaan zowel uit meerkeuzevragen als open vragen, waardoor kinderen ook vrij antwoord kunnen geven. Ze moeten hier het geleerde van een blok in de praktijk brengen.

 

Zip DelubasStudievaardigheden en Zip!

De methode Zip! is eigenlijk geen volwaardige methode te noemen. Eerder zijn het oefenboekjes die kinderen zelfstandig kunnen doorlopen. Het is duidelijk dat Zip! een aftreksel is van Blits! Er wordt kort wat uitleg gegeven, waarna de kinderen zelfstandig aan het werk kunnen. Opdrachten zijn het maken van grafieken en plattegronden, het oplezen van gegevens en het volgen van een treintabel.

Zip! is als methode niet te gebruiken om studievaardigheden aan te leren, maar wel een prima aanvulling op het gebruik van Blits! Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van een weektaak. Zip! zou hier prima oppassen, als kinderen de bijhorende vaardigheden al hebben geleerd. Zip! is beschikbaar voor groep 7 en 8 en omvat één schrift.

 

InformatieverwerkingInformatieverwerking van Ajodakt

Uitgeverij Ajodakt (bestaat intussen niet meer, de boekjes zijn overgenomen door Thieme Meulenhoff) gaf ooit een enorme reeks aan blokboeken uit. Ook voor informatieverwerking. Deze methode wordt nog altijd te koop aangeboden via diverse winkels en webshops, maar het is niet een methode waar leerlingen vandaag de dag nog om zullen staan te springen.

De kaarten en grafieken zijn handgemaakt, zien er niet erg florissant meer uit en dagen weinig uit. De meeste opdrachten zijn eerder begrijpend lezen te noemen dan informatieverwerking, laat staan studievaardigheden.

Voor wie niet zonder wil, zijn deze boeken ook te gebruiken als huiswerk, RT of op de weektaak. Maar met een methode als Blits! binnen handbereik kan de keuze tot een professionele methode snel gemaakt zijn.

 

Een keuze maken voor studievaardigheden

Wanneer een school een nieuwe methode zoekt voor bijvoorbeeld taal, spelling of rekenen, kan het lastig zijn een keuze te maken. Veel uitgeverijen hebben een methode die aansluit bij de wensen en behoeften. Een keuze kan moeilijk zijn, want al die methodes hebben pluspunten, maar ook haken en ogen.

Voor wie een methode wil gebruiken voor studievaardigheden (waar kinderen zeker heel veel profijt van kunnen hebben) is er minder aanbod, maar zeker goed aanbod. De methode Blits! van uitgeverij Delubas is een aanrader. De methode Zip! kan dienen als aanvulling. Zeker als Blits! schoolbreed wordt ingezet, kan dit tot een verbetering leiden van de resultaten die kinderen boeken op het gebied van studievaardigheden en informatieverwerking.

Studievaardigheden oefenen, alles over tabellen, schema’s en grafieken

Studievaardigheden oefenenStudievaardigheden blijft voor veel kinderen een probleem. Zeker met het oog op de Entreetoets in groep 7 en de Cito-toets in groep 8 kan het geen kwaad om de verschillende vaardigheden binnen studievaardigheden goed te oefenen. Zo spelen onder meer tabellen, schema’s en grafieken een belangrijke rol.

 

Informatie

Bij tabellen, schema’s en grafieken gaat het er voornamelijk om dat de kinderen erin slagen om informatie op te maken. Vaak worden tabellen, schema’s en grafieken gebruikt om informatie samen te vatten of duidelijk weer te geven. Het lezen van dergelijke bronnen kan nogal eens wat problemen opleveren. Het is dus van belang dat kinderen de verschillen tussen deze drie bronnen kennen. Zo leren ze sneller de juiste gegevens aan de tabellen, schema’s en grafieken te koppelen, waardoor het makkelijker wordt om de informatie eruit te halen.

 

 

 

Tabellen

In tabellen staat vaak overzichtelijk de informatie weergegeven die later in een grafiek kan worden gebruikt. Vaak gaat een tabel vooraf aan een grafiek. Er zijn grote tabellen, met meerdere punten van informatie, maar ook kleinere tabellen. Denk aan de cijferlijsten van leerkrachten. Deze worden in een tabel weergeven. De waarden hierin zijn de namen van de leerlingen en de behaalde cijfers. Een uitgebreidere tabel kan gebruikt worden in het ziekenhuis, wanneer bij meerdere patiënten meerdere gegevens worden gemeten en vastgelegd, zoals hartslag, bloeddruk en temperatuur.

 

 

 

Schema’s

Veel kinderen zullen wel eens met schema’s te maken hebben. Denk aan een wedstrijdoverzicht bij het voetbal of bij een andere teamsport. In schema’s kan gewerkt worden met woorden en cijfers, maar ook met afbeeldingen. Bij die afbeeldingen hoort dan weer een legenda. Schema’s zijn er ook in allerlei soorten en maten.

 

 

 

Grafieken

De informatie wordt pas echt samengevat in een grafiek. Grafieken zijn er in allerlei vormen. Er zijn lijngrafieken, staafgrafieken, maar ook cirkeldiagrammen of zogenaamde ‘taarten’, wanneer een cirkeldiagram in 3d wordt weergegeven. De informatie in een grafiek kan beknopt, maar ook uitgebreid zijn. Bij grafieken wordt in een speciale legenda aangegeven welke gegevens bij een bepaalde kleur of print horen.

 

 

 

Vergelijken van gegevens

Het wordt kinderen op zowel de Entreetoets in groep 7 als de Cito-toets in groep 8 vaak gevraagd om gegevens met elkaar te vergelijken. Zo moeten kinderen om een vraag te beantwoorden zowel de tabel als een grafiek raadplegen. Ook komt het voor dat kinderen via een grafiek, een tabel en een overzichtskaart een vraag moeten beantwoorden.

 

 

 

Oefenen met tabellen, schema’s en grafieken

Vel kinderen ervaren moeite wanneer ze met tabellen, schema’s en grafieken moeten werken. Om die reden kan het goed zijn dit samen met uw kind te oefenen. Door uitgebreid in te gaan op de verschillen en overeenkomsten tussen tabellen, schema’s en grafieken zal het uw kind duidelijker worden. Op die manier wordt uw kind beter voorbereid op de Entreetoets of de Cito-toets en zal het veel meer zelfvertrouwen ontwikkelen. Er is op internet veel materiaal te vinden waarmee op professionele wijze geoefend kan worden voor deze toetsen. Ook kan het helpen om een krant of een tijdschrift open te slaan, waarin tabellen, schema’s en grafieken zijn opgenomen.